Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 4. yilinda
MC ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
Kütübü Sitte
Kuran ve Hadis
Buhari Hadis Kitabi
SPONSOR LINKLERI
Secme Konular
· Gaflet
· Sahih-i Buhârî
· Kudsi Hadis
· Tevâtür
· Cüz
· Zındık
· Salih
· Sahîfe
· Fasık
· Ashâb-ı Suffe

Burayada Bak
· Akıl
· Mubtedi
· Tarahû Hadîsehû
· Atıf Tedlisi
· İntikâd-ı Esânîd
· Hazâ Semâ'î
· Huddistu An Fulân
· Kurıe Ala Fulan Ve Ene Esme'u
· Mercûh Aleyh
· Şâfehenî Bi'l-İcâze
· Tusâ’î
· Eceztu Leke Cemî'a Merviyyâtî
· Ekseru's-Sahâbe Hadisen
· İcaze Li’l-Mıtayyen Bıl-Mechûl
· Mucma' Alâ Terkihî

Son Okunanlar
· İhtilât
· Hazâ Min Hadîsi
· Seketû Anhu
· Ceyyid
· İhtilâfu'l-Hadis
· Tahdîs
· Sad-Ha
· Mürsel
· Vâcîd
· Ta'n



Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z
KÜTÜBÜ SİTTE HADİSLERİNDE ARAMA YAP
Fasil Ravi Konu Hadis

İhtilât

Karıştırmak manasına “halt” aslından iftial babında mastardır. Karışmak demektir. Kişinin akıl ve şuuru bozulmak manasında kullanılır.452 Usulü hadis terimi olarak, metain-i aşeredan sû'u'l hıfz (kötü ezberleme) ve kesretu'l-galat (çok hata yapmak) la ilgilidir ve ravinin aklî melekelerinin zayıflaması sonucu şuurunun karışmasıyla rivayet ettiği hadislerin farkında olmamasıdır. İhtilat sonucu hafızasını kaybeden, hadislerini karıştıran raviye muhtelit denir.

İhtilat, hadis rivayetinin sağlam bir şekilde yapılabilmesi açısından muhaddislerin üzerinde dikkatle durdukları önemli bir konudur; zira sika olarak bilinen bir ravinin ihtilata maruz kaldığı bilinmezse, ihtilattan so a rivayet ettiği hatalı hadisler, ravi sika olarak bilindiğinden, sahih kabul edilir. Halbuki ravi ihtilattan so a sikahk vasfını kaybetmiştir.

Ravide ihtilat daha çok yaşlanmak yüzünden hafıza kuvvetinin zayıflaması üzerine görülür. Aklı oynatmak veya hastalık da ihtilat sebebidir.

Aslında sika oldukları halde ömürlerinin sonlarına doğru ihtilata maruz kalan ravilerin en meşhurları Ata İbnu's-Sâ'ib es-Sekafî, Ebu İshâk Amr b. Abdillah es-Sebî'î, Sa'id b. Ebî Arûbe, İmam Mâlik'in şeyhi Rebî'atu'r-Rey, Sufyân b. Uyeyne, Abdurrezzâk b. Hemmâm, Süheyl bir Ebî Salih, Abdurrahmân b. Abdillah el-Mes'ûdî gibileridir.

Ata İbnu's-Sâ'ib, Enes b. Mâlik ve babasından rivayetleri olan tabiidir ve hadiste sikadır.453 Fakat ömrünün sonlarında ihtilata uğramış ve hıfzı bozulmuştur. Bu sebepten dolayı Ahmed b. Hanbel, Atâ'dan ihtilata uğramasından önce rivayet edilmiş olan hadislerin sahih; son günlerinde işitilenlerin ise işe yaramaz olduklarını söylemiştir. 454Süheyl b. Ebî Salih de ihtilata maruz kalmadan önce hadisleri makbul tutulan bir ravidir. Ancak kardeşinin ölümü üzerine çok üzülmüş ve ezberlediği hadislerin çoğunu unutmuştur. 455Rivayete göre Abdurrahmân b. Abdillâhi'l-Mes'ûdî de önceleri hadis imamı sayılırken kölesinin on bin dirhem parasını çalarak kaçtığını haber verdiklerinde aklını bozmuş, şuuru karışmıştır. 456

İhtilata uğramış ravilerin hadisleri merduddur. Bunda âlimlerin görüş birliği vardır. Ancak ihtilat vaki olmadan önce sika olan ravinin hadisleri ihtllattan önce rivayet edildiği bilinirse makbul olur. Eğer ihtilattan so a rivayet edildiği malum olursa reddedilir. Bunda da âlimlerin görüş birliği vardır. İhtilattan önce mi, so a mı rivayet edildiği bilinmeyen hadisleri hakkında tevakkuf edilir; yani kabul veya red hükmü verilmez. Aynı şekilde ihtilafında şüphe edilen; bir başka deyişle ihtilata ma'ruz kalıp kalmadığı kesin olarak bilinmeyen ravinin hadisi hakkında da kabul veya red hükmü verilmez.

İhtilata ma'ruz kalan raviden rivayet edilen haberin ihtilattan önce mi so a mı rivayet edildiği hakkındaki hüküm ondan vasıtasız olarak hadis alanların hallerini araştırmakla bilinir. İhtilata uğramış muhtelif raviden rivayet edenlerin nerede, ne zaman ve nasıl rivayette bulundukları bilinirse verilecek hüküm kolaylaşır. Bunlar şüpheli veya müphem kalırsa yine tevakkuf hükmü devam eder. Muhtelitten rivayet edenlerin kimi yalnız ihtilattan önce; kimi sadece ihtilat vaki olduktan so a; kimi de her iki devrinde rivayette bulunmuş olur. Bu durum ekseriya hadis münekkidlerinin malumudur. Her iki halde hadis alanlar içinde rivayetini” bunu ihtilattan evvel aldım”; yahut “İhtilattan so a aldım” diyerek açıklayanlar vardır. 457Meselâ sika ravilerden olup da ihtilat yüzünden zayıf durumuna düşenlerden yukarıda adı anılan Atâ İbnu's-Sâib'den Şu'be, Sufyân'u's-Sevri ve Hammad b. Zeyd'in rivayetleri ihtilattan öncedir. Bu itibarla bu üç ravinin Atâ'dan rivayetleri makbuldür. Yalnız Şubenin ihtilattan so a dinlediği iki hadis ayrıdır. Cerîr b. Abdülhamîd, Abdulvâhid b. Zeyd, Huşeym b. Beşîr es-Sulemî ve Hâlid b. Abdillah el-Yeşkurî ise hem ihtilattan önce, hem de so a Atâ'dan hadis dinlemişlerdir. Ne var ki Ebu Avâne ondan hangi devrinde rivayette bulunduğunu açıklamamıştır. Bu itibarla onun tankından gelen Atâ rivayetleriyle ihticac uygun görülmemiştir. Önceki üç tarîktan gelenlerse makbul tutulmuştur. 458

Sa'îd b. Ebî Arûbe de ezberinden rivayette bulunan ve zamanında Basra'da önde gelen muhaddislerdendir. Bir rivayete göre 145 yılında diğer bir rivayete göre ise vefatından 20 yıl kadar önce ihtilata maruz kalarak hafızası bozulmuştur. Bu yüzden kendisinden ihtilattan önce rivayet eden meselâ Yezid b. Zurey'in rivayetleri makbuldür. Abde b. Süleyman'ın rivayetleri ihtilattan so a olduğu için reddedilir. 459

İhtilata maruz kalmış raviler hakkında müstakil kitaplar tasnif edilmiştir. Bunlar arasında anılmaya değer olanlar Ebu Bekr Muhammed b. Musa'l-Hâzimî'nin, Salâhuddin Ebu Saîd Halil b. Keykeldi'l-Alaî'nin tasnifleri ile Sıbtubnu'l-A'cemî lakabiyle meşhur Burhanuddîn, İbrahim b. Muhammed (Burhanu'l-Halebî)'nin el-İğtibât bi-ma'rifeti men Rumiye bi'l-ihtilat'ıdir. 460


13.02.2009 tarihinden beri 16272 defa okundu. Son takip: 17.11.2018 - 08:08


Kuran Kerim ve Hadis şerifler üzerinde bilgi ve yazılarınızı paylaşmak için yeni projemiz olan KuranveHadis.COM sitemize üye olunuz. Piyasadaki yerden bitme hadis düşmanlarına karşı siz de bu yeni sitemizin gelişiminde destek olunuz.



· Huve Ruknu'l-Kizb · Şehâdet · Yenmîhi · Ensâb · İhticâc · Leyse Bi-Ba'îd Mine's-Savâb · Rabbani Hadis · Azîz · Unvan · İrmi Bihî · İleyhi’l-Munteha Fi't-Tesebbut · Vahin · Zahirî İnkıta’ · 2. Kaynakça · Esbâbu Vurûdil-Hadîs · Muhtelefun Fîhi · Muhkem · Ashabu's-Sunen · Bâb · Ehlu'l-Hevâ · Es-Sahîfetu's-Sahîha · Mustemlî · Telakkub · Arz · Ferd-i Mutlak · Eceztuke Kitâbe's-Sunen · Terceme · Bilâd Tedlîsi · Dâ'î · Elfâzu't-Ta'dil · Kalîlu'l-Hadîs · Ta'lîl · Sâlihu'l-Hadis · Derecâtu's-Sahîh · Fıkhu'r-Râvî · Eceztu Leke (Li Fulân) Mâ Sahha Ve Ma Yesihhu Min Mesmû'âtî · Haber-i Hâssa · Kale Lenâ Fulân · Fîhi Mekalun · Sirkatu'l-Hadîs · Tashîf · Nebbe'enâ Fulan Kıra'aten Aleyh · Nebbe'enâ Fulân Bi-Kırâ'atî Aleyh · Vehn · Mukâtebe · A'delu'n-Nâs · Cevdet · Misle Hadisin Kablehu Metnuhû Kezâ Ve Kezâ · İtibâr · İle's-Sıdkı Ma Huve
· Akıl · Mubtedi · Tarahû Hadîsehû · İcâze Mu'allaka · Makbul Âhad · Mudelles Anh · Mebde · Adlun · Evhâm · Ev Mâ Eşbehe Hazâ Mine'l-Elfâz · Muhtelifu'l-Hadîs · Muksirîn-i Sahabe · Aslu's-Sened · Ev Nahvehû · Mutâba'a Kasıra · Nebevî Hadis · Merfû' Hükmen · Da'îfun Bi-Hâze'l-İsnad · Sâhîb · Mudevvenât · Sıhah-ı Sitt · Ta'âlik · El-Kutubu’s-Seb’a · Leyse Bi's-Sika · Tarahûhu · Eceztuke Kitâbe's-Sunen · İle's-Sıdkı Ma Huve · Fihris · Aşera -yi Mübeşşere · An'ane Munkatı’a · İmâm · Mensûh · Kurie Aleyhi Ve Huve Yesme'u · Arz Ale'ş-Şeyh · Ashâbu'l-Mi’e · Elfâzu'l-Edâ · Adlun Dâbitun · Müselsel Bi'l-Evveliyye · Ahfaz · Meçhulün

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber