Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 4. yilinda
MC ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
Kütübü Sitte
Kuran ve Hadis
Buhari Hadis Kitabi
SPONSOR LINKLERI
Secme Konular
· Gaflet
· Sahih-i Buhârî
· Kudsi Hadis
· Cüz
· Tevâtür
· Salih
· Fasık
· Zındık
· Ashâb-ı Suffe
· Hafız

Burayada Bak
· Akıl
· Mubtedi
· Tarahû Hadîsehû
· Mechûlu'l-Adâle
· Sahîhun Înşa'allah
· Şâfehenî
· Şartu Müslim
· Tahvîk
· Vahy-i Gayr-ı Metluv
· Buldâniyye
· Buldânu'r-Ruvât
· De-Se-Nî
· Ev Karîben Minhu
· Fi's-Sahîh
· Habberenâ

Son Okunanlar
· Uluvv
· Sünen Ebî Dâvud
· İnkıta
· Meçhulün
· Tevâtür-ü Manevî
· Elkâbu'l-Muhaddısîn
· Kara'tu Bi-Kitâbi Fulân
· Metrûkun
· Eceztu Ehle Zemânî
· Haddesenâ Fulân Kırâ'aten Aleyhi Ve Ene Esme'u



Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z
KÜTÜBÜ SİTTE HADİSLERİNDE ARAMA YAP
Fasil Ravi Konu Hadis

Uluvv

Sözlükte “yükseklik” manasına gelen uluv, hadis usulünde âlî isnadların haiz olduğu ravi sayısının nisbeten azlığı özelliğine denir. Bu özelliğin aslı Hz. Peygamber (s.a.s)'e yakınlıktır.

Hadis metodolojisi kaidesi olarak bir hadisin söylendiği veya Hz. Peygamber'in bir fiilinden bahsediyorsa işlendiği zaman ile rivayeti arasında ne kadar uzun süre geçerse nakline o kadar az güvenilebilir. Buna kıyasla isnad da öyledir. Hz. Peygamber'e en kısa yoldan ulaşan isnadlar makbuldür; zira son ravi ile Hz. Peygamber arasındaki ravi sayısı arttıkça hata ihtimali de artar. Bu gerçeği göz önünde bulunduran İslâm alimleri bir hadisi, kaynağına en kısa yoldan ulaşarak rivayeti tercih etmişlerdir. İşte isnadın, sırf ravi sayısının az olması dolayısiyle muhaddisi hadisin kaynağına en kısa yoldan ulaştırması özelliğine uluv tabir edilmiştir. Buna göre uluvdan maksat uluvv-u isnadddır.

Her muhaddisin isnadı tabiatiyle yaşadığı devre göre değişik sayıda ravi ile uluv vasfı kazanır. Mesela, İmam Mâlik'in en âlî isnadı sunâ'î'dir. Bu durumda onunla Hz. Peygamber (s.a.s) arasında bir tabii, bir de sahabînin olduğu isnadda uluv söz konusudur. Buhari'nin Hz. Peygamberle arasında üç ravi bulunan sulâsî isnadında uluv vardır. Müslim'in de üç raviden oluşan uluv özelliğine sahip isnadı varsa da böyle isnadlarıyla rivayet ettiği hadisleri sahihine almamıştır. Altıncı hicri asnn sonları ile yedinci asrın başlarında yaşamış olan el-Irâkî, kendi zamanında uluvvun ancak dokuz ravi ile sağlanabileceğini söylemiştir.

İsnadda uluv, beş kısımda mütalaa edilmiştir. Bunlardan birincisi Kainatın Efendisi (s.a.s)'e sahih olmakla birlikte en az sayıda ravi vasıtasiyle ulaşmaktır. Buna uluvv-u mutlak (mutlak uluv) adı verilmiştir. Burada işaret etmek gerekir ki bir isnadın uluvvu mutlak vasfına sahip olabilmesi için öncelikle sahih olması şarttır. Zayıf, bilhassa yalancılıkla itham edilmiş bir ravi bulunan isnadlar -da, ravi sayısı ne kadar az olursa olsun, uluv özelliğinden söz etmeye imkan yoktur.

Uluvvun ikinci mertebesi, yine sahih olmak şartiyle el-A’meş, Huşeym, İbn Cureyc, el-Evzâ'i, İmam Mâlik, Sufyânu's-Sevrî, Şu'be, Zuheyr b. Mu'aviye, Hammâd b. Zeyd, İsmail b. Uleyye gibi hadis imamlarından birine yakınlıktır. el-Hakim, uluvvun bu çeşidini diğerlerine tercih etmiştir. Onca uluvdan maksat, bu imamlara yakınlıktır.

Uluvvun üçüncü mertebesini el-Kutubu's-Sitte sahipleri olan Buharî, Müslim, Ebu Davud, Tirmizî, Nese'î ve İbn Mâce ile öteki güvenilir hadis kitaplarının sahiplerine nisbetle olan uluv-dur. Mütealıhir alimlerin aradıkları uluv budur. Ancak eklemek gerekir ki, bu alimlerden herhangi birine ulaşan tarîkdan hasıl olan uluv mutlak değildir. Bir başka deyişle uluvvun bu mertebesinde Hz. Peygamber'e olan yakınlık değil, muteber hadis kitaplarından birinin musannınna yakınlık söz konusudur. Bu şekilde hasıl olan uluvva bi'n-nisbe uluvv veya uluvv-u nisbî adı verilmiştir. Bi'n-nisbe uluvv da yerine göre muvâfakât, ibdâl (veya bedel), musâvât ve musâfaha olmak üzere dört şekilde görülür. Bunlar hakkında başlıkları altında yeterli bilgi verilmiştir.

Uluvvun dördüncü mertebesini ravi sayısı aynı olduğu halde bir ravinin önce vefat etmesiyle meydana gelen uluv teşkil eder. Buna uluvv bi-kıdemi'1-vefat denir. Mesela, Sünen Ebî Davud'u Abdulazîm el -Munzirî tarîkıyla rivayet, Necîb el-Harrânî tarikıyla rivayetten, o da İbn Hatîb el-Mizze tarikından rivayet etmekten âlîdir; Zira bu üç ravi Süneni, İbn Taberzed'den rivayet etmişlerdir, el-Munzirî'nin vefatı Necib'in vefatından; Necîb'in vefatı ise İbn Hatîb el-Mizze'ninkinden önce olduğundan herbi-rinden olan rivayette, kendisinden so a vefat edenin rivayetine nisbetle uluv hasıl olmuş kabul edilmiştir.

Uluvvun beşinci mertebesine gelince bu, tekaddum-u sem⒠yani ravi sayısı aynı olan iki isnaddan birinin ravisinin aynı şeyhten daha önce hadis işitmiş olması sebebiyle hasıl olan uluvdur. Buna da özel tabiriyle uluvvu bi-kıdemi's-Semâ denilmiştir. Açıklamak gerekirse, bir hadis kitabı herhangi bir şeyhten ravi sayısı aynı olan iki isnadla rivayet edilse, isnadlardan birinin ravisi o kitabı diğerinin ravisinden önce işitmiş olsa onun isnadında diğerine nisbetle uluv meydana gelmiş sayılır, bu türlü uluvva uluvv-u ma'nevî denilmiştir.

Yukarıda da kısaca söz konusu edildiği gibi, bir hadisin isnadında uluv özelliği bulunması, o isnadla rivayet edilen hadisin kaynağına ya da tanınmış bir alim olan ravisine yakınlık ifade ettiğinden muhaddisler uluvva büyük önem vermişlerdir. Kimi muhaddislere göre isnadda uluvv aramak sünnettir. 1185Kimi muhaddisler ise isnadın dinden olduğu görüşünü uluv özelliğine sahip isnadın dinden olduğu şeklinde kabul etmişlerdir. Rıhlelerin yapılışında tesiri şüphesiz olan amillerden biri de isnadda uluv elde etmektir. Ne var ki sadece isnadda uluv elde etmek maksadiyle diyar diyar, dolaşmayı hoş görmeyenler bâb de vardır. (Bk. Rıhle).


13.02.2009 tarihinden beri 5887 defa okundu. Son takip: 21.11.2017 - 07:29


Kuran Kerim ve Hadis şerifler üzerinde bilgi ve yazılarınızı paylaşmak için yeni projemiz olan KuranveHadis.COM sitemize üye olunuz. Piyasadaki yerden bitme hadis düşmanlarına karşı siz de bu yeni sitemizin gelişiminde destek olunuz.



· Muhtelifu'l-Hadîs · Ferd · Telkin · Belağanî · Rudde Hadîsuhû · Takyîdu'l-Kitâb · Aziz-i Meşhur · Ercû En Lâ Be'se Bihî · Cerh-i Müfesser · Mürüvvet · Eserî · Istılah · Se-Nî · İlhâm · Hiyârun · Ve Bihi · Uluvv Bi-Kıdemi's-Semâ · Sebtun-Huccetun · Telakkub · Fulân Yus'elu Anhu · Mevsûl · Garîb-i Nisbî · Tashîhu'l-Kutub · Bid'at · Cerh Ve Ta'dil · Ev Karîben Minhu · Ahberanâ Fulan Bi-Teblîği Fulân · Mülakat · İcâzetu'l-Mu'ayyen Li'l-Muayyen Fî'l-Mu'ayyen · Kaviyyu'l-Hadîs · Ve Tekarebâ Fı'l-Manâ · Ahberanâ Fulân Bi'l-Kırâ'ati Aleyhi · Mukaribu'l-Hadîs · Esbâbu'l-Hadîs · Munkatı’ · Cerh · Şartu Müslim · Takyîd · İnkıta · Kara’tu Bi-Hatti Fulân · Sigâr-ı Tabiin · Lem Yesıhh · Haddesenâ Sâhibun Lenâ · Eceztu Leke (Li-Fulân) Me'şte-Melet Aleyhi Fihristî Hâzihî · Ta'lîl · Ahberanâ Racul · Muztarib · Tabakâtu'r-Ruvât · Mustemlî · Muhmel
· Akıl · Mubtedi · Tarahû Hadîsehû · Hadîsi Mütevâtir · Tedlîsu'l-Bilâd · Eceztuke İn Eredte · Ani's-Sîka · Da'îfun Bi-Hâze'l-İsnad · Mislehû · Ruknu'l-Kizb · Lem Ekıf Aleyhi · Da'îfun · Sevk · Mutkin · İrsâl-i Zahir · Suffe Ehli · Ve Âharu · İhtisâru'l-Hadîs · Munkeru'l-Hadîs · Sû'u’l-Hıfz · Yervîhi · Cehâlet-i Ayniyye · Sîğatu'l-Cezm · Ef'âlu'r-Resûl · Lâ A'rifuhu Bi-Hâze'l-Lafz · Akva'l-Esânîd · Tahdis Ücreti · Arzı Münâvele · Sahîhun İnde Gayrihimâ · Şartu Müslim · Eczâ-Yı Hadîsiye · Sebtun-Huccetun · Muvâfakati Mukayyede · Hadîs-i Nebevî · Yunkeru Merre Ve Yu'rafu Uhrâ · Menâkib Ve Mesâlib · Adlu’r-Rivâye · Cehaletu't-Ta'yîn · Şemâ'il · De-Se-Nâ

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber