Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 4. yilinda
MC ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
Kütübü Sitte
Kuran ve Hadis
Buhari Hadis Kitabi
SPONSOR LINKLERI
Secme Konular
· Gaflet
· Sahih-i Buhârî
· Kudsi Hadis
· Tevâtür
· Cüz
· Zındık
· Salih
· Fasık
· Sahîfe
· Ashâb-ı Suffe

Burayada Bak
· Akıl
· Mubtedi
· Tarahû Hadîsehû
· Merdûd Âhad
· Mütevatir-i Ma'nevî
· Semi'tu Fulânen Bi-Kırâ'atî Aleyh
· Semi'tu Fulânen Kırâ'aten Aleyh
· Şâfehenî Bi'l-İcâze
· Takyîdu'l-Kitâb
· Zekera Lenâ Fulân Kırâ'aten Aleyhi Ve Ene Esme'u
· Enşedenâ Fulân Bi-Kırâ'atî Aleyhi
· Istılâhât-ı Hadîsiye
· İntikâd-ı Esânîd
· Kunâ Mufrede
· Lehû Ahâdîs Menâkîr

Son Okunanlar
· Muharref
· Vaddâ'un Yeda'u
· İdâl
· Mu'an'an
· Es-Sunnetu’l-Kavliyye
· Muttefekun Aleyh
· Câ'e Ani'n-Nebî
· Eceztuke Ve Li-Evlâdike Ve Li-Akîbike
· Maktu
· Sened



Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z
KÜTÜBÜ SİTTE HADİSLERİNDE ARAMA YAP
Fasil Ravi Konu Hadis

Muharref

Sözlükte değiştirmek bir şeyin yerine başkasını getirmek, bir nesnenin yerine diğerim koymak, bir nesneyi bir tarafa eğmek manalarını veren 813 “tahrif, babından ism-i mef’uldür. Kelime olarak verdiği tahrif edilmiş manası ile ilgili olarak hadis ilminde umumiyetle ibareleri değiştirilerek rivayet edilmiş hadislere denir.

Burada işaret etmek yerinde olur ki, hadislerde yapılan ibare değişikliği ya bir kelimeyi meydana getiren harflerdeki nokta değişikliği ya da kelimelerinde harf ve yazı değişikliği olmak üzere iki kısımda mütalaa edilebilir. İlkine yani harflerde nokta değişmesine tashîf, kelimelerinde harf, yazı ve şekil değişikliğine ise tahrif adı verilir.

İbn Haceri'l-Askalani'ye gelinceye kadar hadis alimleri umumiyetle tashif ile tahrifi ayırmamışlar gerek kelimelerini teşkil eden harflerinde nokta değişikliği, gerekse şekil değişikliği ile meydana gelen hadisleri tashif adıyla anmışlardır. Nitekim İbnu's-Salâh, kitabının 35. bölümünü musahhafa ayırmıştır. Burada verdiği bilgi ve misaller musahhafla olduğu kadar muharrefle de ilgilidir. en-Nevevi de bu konuda ona uymuştur. el-Irâki'nin başlığı da musahhaf ismini taşımaktadır. Verdiği izahlarla misaller ise her ikisini de kapsayacak şekildedir. İbn Haceri'l-Askalânî musahhafı ikiye ayırarak tashifle rivayet edilme sonucu meydana gelen hadise musahhaf; tahrif taşıyana ise muharref adını vermiştir. Onun bu ayırımına göre muharref, asıl metnine göre bir kelimesi şekil değiştirerek rivayet edilmiş olan hadise denir. 814

Tahrif hadisin isnadında olabileceği gibi metninde de olabilir. İsnadda hata daha çok tashif şeklinde olur. Bunlara musahhaf maddesinde misal verilmiştir. Ravinin rivayet hatası yüzünden kelime şeklinin bozulması sonucu muharref sayılan hadislere gelince şu misaller verilebilir.

“Zeyd b. Sabitten rivayet edildiğine göre Hz. Peygamber (s.a.) mescid içinde kamış ya da sazdan namaz kılacağı bir oda çevirdi. “

Buhâri ve Müslim'de bulunan bu hadisi815 İbn Lehi'a isimli bir ravi Musa b. Ukbe'nin Kitabu'l-Meğâzî isimli eserinden rivayet etmiş; ancak ilk kelimesi “ihtecera” yi tahrif yaparak “ihteceme” şeklinde nakletmiştir. Bu durumda haliyle hadisin manası değişmiş, “..kan aldırdı” şekline girmiştir.816

“Kim ramazan orucunu tutar so a da ramazan orucunun ardından Şevval ayında altı günü oruçlu geçirirse bütün yıl (boyunca) oruç tutmuş gibi olur”

Müslim, Tirmizî, Ebû Davud ve İbn Mâce tarafından rivayet edilmiş bulunan bu hadis, Ebubekir es-Sûli adındaki ravi tarafından “sitten” kelimesi “şey'en” şeklinde getirilerek rivayet edilmiştir. 817Hadis, metnindeki bu kelime değişikliği yüzünden muharref haline gelmiştir.

“Cabir'den rivayet edildiğine göre Hendek savaşı günü Ubey b. Ka'b kol damarlarından yaralandı. Hz. Peygamber (s.a.) yarasını dağlattı.”

Müslim ve İbn Mâce'nin rivayet ettikleri bu hadisdeki “Ubey” kelimesini Gunder adındaki bir ravi “Ebî” şekline getirmiştir. 818

Hadis metinlerinde yapılan tahrif, yukarıda verilen misallerden de anlaşılacağı üzere, manasının geniş ölçüde değişmesine yol açmaktadır. Hadisin isnadındaki bir ismi yanlış okumak alimlerin zamanla doğrusunu gösterdikleri göz önüne alınırsa pek önemli değildir. Fakat metindeki kelimelerin yanlış okunup rivayet edilmesi mananın değişmesine, bazende tersine dönmesine yol açacağı cihetle son derece önemlidir. Son olarak vereceğimiz şu misallerden bunu anlamak bizim için zor olmayacaktır.

Bütün hadis kaynaklarının rivayet ettikleri sütre hadisi denilen bir hadis vardır. Bu hadisin metninde esas itibariyle Hz. Peygamber (s.a.) in önüne sütre olarak bir baston dikildiğinden, onun da bu bastona karşı durarak namaz kıldığından söz edilir. Böyle iken Benû Anze Kabilesinden Muhammed İbnu'l-Anezî, metni yanlış anlamış ve “biz şan şeref sahibi bir kabileyiz. Biz Anezedeniz. Hz. Peygamber bize dua etti” demiştir. Onun bu sözleri hadisteki “sallâ ile'Aneze” lafızlarını” Aneze kabilesine selam verdi” şeklinde anladığını göstermektedir. Bu ise tashifden başka bir şey değildir.

Meşhur müfessir Yahya b. Sellâm, Sa'id b. Ebi Arûbe tarîkıyla “size fasıkların yurdunu göstereceğim” manasına gelen ayeti açıklarken Katade'nin “Mısır'ı göreceksiniz” tefsirini rivayet eder. Ne var ki bu tefsir Ebu Zur'a'nın hoşuna gitmez. Sa'id'in Katâde'den naklettiği tefsirin gerçekte “mısr” olan kelimesi yerine “masirahum” kelimesini getirerek öylece rivayet eder. 819

Kısacası muharref hadisler hata sonucu yanlış okunarak kelime şeklinin değişmesiyle aslından farklı bir şekilde rivayet edilen hadislerdir. Ravilerinin sû'u'l-hıfzı (kötü ezberlemesi) ve dikkatsizlikleri sonucu karşımıza çıkmaktadır. Dikkatsiz, kötü ezberleyen, fazla hata yapan ravilerin hadislerde meydana getirdikleri yanlışlıklar yerine göre çok basittir. Ancak bu hatalar meşhur Türk şairi Fuzuli'nin deyişiyle söyleyelim, bazen “bir harf düşerek” nadiri “nar” kılacak, bazen de “bir nokta düşmesiyle “göz” ü “kör” edecek kadar mühimdir.


12.02.2009 tarihinden beri 5812 defa okundu. Son takip: 26.09.2018 - 01:51


Kuran Kerim ve Hadis şerifler üzerinde bilgi ve yazılarınızı paylaşmak için yeni projemiz olan KuranveHadis.COM sitemize üye olunuz. Piyasadaki yerden bitme hadis düşmanlarına karşı siz de bu yeni sitemizin gelişiminde destek olunuz.



· Talebu'l-Hadîs · Asleyn · Ziyâdâtu's-Sikât · Mütevatir-i Lafzî · Fiten · Ve'l-Lafzu Lehu · Ashâbu'l-Kutub · Merviyyat · Sahih · Lika · Teferrede Bihî Fulân An Fulân · Yukalu · Vad · İhbar · Şekkun Mine'r-Râvî · Mervî · De-Se-Nî · Müselsel Bi'l-Kavl · Hâkim · Sad-Ha · Garîbu'l-Hadîs · Ya'nî · Gayru Sika Ve La Me’mûn · Edeb · Elfâz-ı Cerh Ve Ta'dîl · İklâl-i Hadîs · Âbâ Ve Ebnâ · Tâlîb · Sahîh Li-Zâtihi · Makbul · Belağanâ · Ruvîye An Fulân · Uluvv Bi-Kıdemi's-Semâ · Ricâlu'l-Hadîs · Eceztu Ehle Zemânî · Vahid · Tedlîsu't-Tesviye · Verede · Ravâ Anhu · Es-Sahîfetu's-Sâdıka · Sadûkun Yehimu · Fîhi Lînun · Esahhu Şey'in Fi'l-Bâb · Şibhu'l-Vad' · Ahberanâ Fulan Bi-Teblîği Fulân · İlhak · Bâtılun · Mudrec · Azîz · Mebde
· Akıl · Mubtedi · Tarahû Hadîsehû · Evvel · Enbe'enâ Fulân Kırâ'aten Aleyhi Ve Ene Esme'u · Muşeddid · Vecedtu Bi-Hatti Fulân Ve Ecâze Lî · Mukaribu'l-Hadîs · İcaze Li'l-Mu'ayyen Fî Gayrı Mu'ayyen · Eceztu Leke (Lekum) Cemî'a Mesmû'âtî · Muhtelifu'l-Hadîs · Haddesenâ Fulân Kıra'aten Aleyhi · Muttehem Bi'l-Vad’ · Enşedenâ Fulân Kırâ'aten Aleyhi · Rivâyetu'l-Ekâbir Ani'l-Esâğîr · Semi'tu Fulânen Bi-Kırâ'atî Aleyh · Ahberanâ Fulân Bi'l-Kırâ'ati Aleyhi · Semi'tu Fulânen Kırâ'aten Aleyh · İcaze Li’l-Mıtayyen Bıl-Mechûl · İcâze Mâ Lem Yetehammelhu'l-Mucîz · Mukâtebe Mücerrede Ani'l-İcâze · Mülakat · Atıf Tedlisi · Lem Yervihi İllâ Fulan An Fulân · Eceztu Li-Men Kale La İlahe İllallah · İcâze Mücerrede Ani'l-Munâvele · İcâze Li’l-Mechûl Bı'l-Mu'ayyen · Ahberanâ Fulan Fîmâ Kuri'e Aleyhi · Enşedenâ Fulân Bi-Kırâ'atî Aleyhi · Eceztuke En Tervıye Annî Mâ Sahha İndeke Mimmâ Semi'tuhû Ve Mâ Se'esma'uhû · Eceztuke (Cemî'a) Mâ Ucîze Lî Rîvâyetuh · Haddesenâ Fulân Bi-Kırâ'atı Aleyhi · El-Mezîd Fi Muttasıli’l-Esânîd · Zekera Lenâ Fulân Kırâ'aten Aleyhi Ve Ene Esme'u · Ahberanâ Fulan Kırâ'aten Aleyhi · Kunna Nef'alu Ala Ahdi'n-Nebî (s.a.s) · İcâzetu'l-Mu'ayyen Li'l-Muayyen Fî'l-Mu'ayyen · Sıhah-ı Sitt · Sünen Nese'î · Eceztu Leke (Li-Fulân) Me'şte-Melet Aleyhi Fihristî Hâzihî

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber