Rüya Tabirleri
Açılış  Giriş Sayfası Yap
Favori  Sık Kullanılanlara Ekle
www.ihya.org 4. yilinda
MC ÜYE İŞLEMLERİ
Üyeadi:
Parola :
Kütübü Sitte
Kuran ve Hadis
Buhari Hadis Kitabi
SPONSOR LINKLERI
Secme Konular
· Gaflet
· Sahih-i Buhârî
· Kudsi Hadis
· Tevâtür
· Cüz
· Zındık
· Salih
· Fasık
· Sahîfe
· Ashâb-ı Suffe

Burayada Bak
· Akıl
· Mubtedi
· Tarahû Hadîsehû
· İcâze Mu'allaka
· İttefekâ Aleyhi'ş-Şeyhân
· Mutâba' Aleyh
· Nakale-i Hadîs
· Sadûkun Teğayyera Bı-Ehara
· Tecrîh
· Tesmiyetu'r-Ruvât
· Uluvv-u Ma'nevî
· Azbatu'n-Nâs
· Belağanâ Ani'n-Nebî
· Eceztu Talebete'l-İlmi Bi-Beledî Keza
· Enne Fulânen Ahberahû

Son Okunanlar
· Azîz
· Ricâluhu Sikât
· Mâ Akrabe Hadîsehu
· Kavî
· Garîb-i Nisbî
· İrsâl-i Zahir
· Vecedtu An Fulân
· Zâhibu'l-Hadîs
· Esbât
· Verede



Tüm Konular     A B C Ç D E F G H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü W V Y Z
KÜTÜBÜ SİTTE HADİSLERİNDE ARAMA YAP
Fasil Ravi Konu Hadis

Azîz

Azîz kelimesi sözlükte ikinci babdan sıfatı müşebbehe olarak az bulunan, nadir; üçüncü babdan kuvvetli, güçlü, kıymetli ve aziz manalarına gelir. İkinci manada kullanılışı ilkiyle ilgilidir; zira bir şeyin kıymetli oluşu bazen az ve ender bulunuşundandır.

Hadis terimi olarak azîz, gayr-ı meşhur âhadin kısımlarmdandır. Kısaca garîb iken bir başka tariktan rivayet edilmek suretiyle kuvvet kazanan ve garîb olmaktan çıkan hadistir. Açıklamak gerekirse, tanınmış hadis âlimlerinden birinin rivayet ettiği bir hadis, ondan şayet tek bir ravi tarafından rivayet edilmişse buna garîb adı verilir. O meşhur hadisciden rivayette tek kalmış olan raviden rivayette bulunanların sayısı çoğalsa bile hadis ga-rib olarak kalır. Ancak hadisin tek ravisinin bulunduğu tabakadan bir başka ravi aynı hadisi yine o âlim hadisciden rivayet ederse o ana kadar garib olarak bilinen hadis, ikinci ravinin rivayetiyle kuvvet kazanarak azîz adıyla anılır.

Azizin bir tarifi de herhangi bir tabakada yalnız iki ravi tarafından rivayet edilen hadis şeklinde yapılmıştır. Bu, yukandak itarifin hemen hemen aynıdır.

Tanınmış usul alimi İbnu's-Salâh'a göre ez-Zuhrî ve Katâde gibi hadis imamlarının hadislerini onlardan bir tek ravi rivayet ederse garîb, iki yahut üç kişi rivayette bulunursa azîz adını alır.102 Bu tarif İbn Mende'nin tarifidir, en-Nevevî ve diğer Hadis Usûlü âlimleri de azizin bu tarifinde İbnu's-Salah'a uymuşlardır. 103Bu tarifin belirli özelliği üç kişinin rivayette teferrüd etmesidir.

Azizin İbn Hacer'in tercih ettiği, daha so aları birçok âlimin sahih saydıkları tarifi, senedin bütün tabakalarında ravi sayısı ikiden az olmayan hadis şeklinde olan tariftir. Diğer bir ifadeyle bütün tabakalarda iki kişinin iki kişiden rivayetine azîz denilir. Bu şekilde tarif edilen azîze misal olarak Buhâri ve Müslim'in Enes'den; ayrıca Buhârî'nin Ebu Hureyre'den rivayet ettikleri şu hadis verilir:

“Sizden biriniz, ben kendisine ana babasından, çoluk-çocuğundan ve bütün insanlardan daha sevgili olmadıkça tam manasıyla iman etmiş olmaz.”104

Bu hadisi Hz. Peygamber (s.a.s) 'den Enes ve Ebu Hureyre; Enes'ten Katâde ve Abdulazîz b. Suheyb; Katâde'den Şu'be ve Sa'id; Abdulaziz'den İsmail b. Uleyye ve Abdulvâris; bunların herbîrinden sayılan ikiden fazla olan raviler rivayet etmişlerdir. 105

İbn Hacer'in kaydettiğine göre İbn Hibbân, azizin bütün tabakalarında yalnız iki kişinin iki kişiden rivayet ettikleri hadis şeklinde yapılan tarifine karşı çıkmış ve “aslında iki kişinin iki kişiden rivayeti bulunmaz” demiştir. İbn Hacer buna işaret ettikten so a şunları söylemiştir: “İbn Hibbân, iki kişinin iki kişiden rivayeti asla bulunmaz” demek suretiyle bütün tabakalarda yalnız iki kişinin yalnız iki kişiden rivayetini kasdediyorsa bu doğrudur. Gerçekten bu çeşit bir rivayet bulmak hemen hemen imkânsız gibidir. Fakat bizim kaydettiğimiz azîz şekli, iki kişiden az olmayan kimselerin iki kişiden az olmayan kimselerden rivayet etmeleriyle mevcuttur. Misali de Seyhan'ın Enes'den, Buhârî'nin ayrıca Ebu Hureyre'den rivayet ettikleri “lâ yu’ıninu ahadukum hattâ...” hadisidir.” 106

Bütün bu açıklamalara bakılırsa azizde tıpkı meşhurda olduğu gibi ravilerin ilk tabakada üçden az olmaması şart değildir. Gerçekten bazı tabakalarda yalnız iki, diğer tabakalann hepsinde en az iki ravisi olduğu halde yalnızca bir sahabiden rivayet edilmiş olan hadis de azizdir.

Bazı hadislere azîz-i meşhur denildiği de olur. Bu çeşit aziz, önceleri iki raviden rivayet edilmişken so adan tariklarının çoğalmasıyla meşhur haline gelmiş olan hadistir. Nitekim, “Kıyamet günü âhirûn, sâbikün olanlar biziz” hadisini Huzeyfe b. el-Yemân ile Ebu Hureyre rivayet ettiklerinden başlangıç itibariyle aziz, Ebu Hureyre'den yedi tâbi'inin rivayet etmesiyle tankları çoğalarak meşhur olmuştur. 107

Aziz terimi, hadis için olduğu kadar haber için de kullanılır. Haberin hadise göre daha umûmî bir mânâ taşıdığı dikkate alınırsa aziz haber (haber-i azız) Hz. Peygamber (s.a.v.)'e ait tarife uyan haberler demek olacağı gibi sahabe ve tâbîlere ait rivayetler de demek olur.


12.02.2009 tarihinden beri 16759 defa okundu. Son takip: 23.04.2018 - 11:37


Kuran Kerim ve Hadis şerifler üzerinde bilgi ve yazılarınızı paylaşmak için yeni projemiz olan KuranveHadis.COM sitemize üye olunuz. Piyasadaki yerden bitme hadis düşmanlarına karşı siz de bu yeni sitemizin gelişiminde destek olunuz.



· Suffe Ashabı · An'ane Munkatı’a · Haddesenî · Kesret-i Galat · Fîhi Ednâ Mekal · Takrîr · Telfîku'l-Hadîs · İntihâ · Sahih Muhtelef Fîhi · Fâsıku't-Te'vîl · Haddesenâ Fulân Kırâ'aten · Rumiye Bi'l-Ahaveyn · Cehâlet · Arz-ı Kırâ'at · Ahberanî Fulân Mukâtebeten · Mürüvvet · Yukalu · Kitâb · Cerh-i Mübhem · Telkin · Ha · E'imme Hamse · Uşarî · Lehû Suhbe · Enbe'enâ Fulân Bi-Kırâ'atî Aleyhi · Rivayet Şartları · Tarahû Hadîsehû · Rical · El-fiten Ve Eşrâtu's-Sâ'a · Tusâ’î · Lâ Yutâbâ' Alâ Hadîsihî · Vada'a Hadisen · Mislehû · Uluvv-u Ma'nevî · Muttehem Bi'l-Vad’ · Avâlî · Tedvînu'l-Hadîs · Mucîz · Sünen Dârimî · Ahberanâ Fulân Bi-Kırâ'atî Aleyhi · Gaflet · Ecvedu'l-Esânîd · Yerfau'l-Hadîse · Enne Fulânen Kale · Er-Rıhle Fî Talebi'l-Hadîs · Buldâniyye · Ravi · Munkeru'l-Hadîs · Esmâ'u'l-Muhaddisîn · Lafzı Tevatür
· Akıl · Mubtedi · Tarahû Hadîsehû · İcâze Mu'allaka · İttefekâ Aleyhi'ş-Şeyhân · Leyse Bi's-Sika · İcâze Mâ Lem Yesmahu'l-Mucîz · Fîhi Da'fun · Zekera Lenâ Fulân Bi-Kırâ'atî · Kâdih · Cerh Mertebeleri · Haber-i Aziz · Galat · Eczâ'u'l-Hadîs · Eceztu Leke Cemî'a Merviyyâtî · Telfîk · Ravav Anhu · Sad-Ha · Mu'telif Ve Muhtelif · Lâ Yusâvî Şey'en · Câ'e An Fulân Mevkûfen · Sadûkun Lâkınnehû Mubtedi' · Muhtelefun Fîhi · El-Hadîse Bi-Tûlihî · Ahvâlu'r-Ruvât · Belağanâ Ani'n-Nebî · Adâletu'r-Râvî · Semâ'ul-Muzakere · Enne Fulânen Ahberahû · Esma Ve Kunâ · Uluvv-u Ma'nevî · Da'îfu’l-Hadis · Mucâz Leh · İcaze Li’l-Mıtayyen Bıl-Mechûl · Leyse Bihî Be'sun · İntikad · El-Aşera · Muttasıl · Ref · Eceztu Li-Men Kale La İlahe İllallah

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13


Google
 
Web ihya.org
CepAlem Gazeteler E-Kart E-Kitap Saglik Şiirler Sözlük
Kuran Meali Hadis Namaz Vakitleri Ingilizce Samil Fıkıh Fetva Rüya Tabiri
Kamus Hikayeler Forum Dini Terimler Haberler Oyun Resimler Ilahiler
Terimler isimler Sosyal Kavram Hadis Sözlügü imsakiye
Üniversite taban puanları ilmihal Rehber